Opinia Kasy Krajowej na temat uczestnictwa SKOK-ów w systemie Ognivo

Interpretacja przepisów prawa

Te same obowiązki – te same prawa. Prosty postulat. SKOK-i nie są i nigdy nie były bezpieczną przystanią dla dłużników.

Kasa Krajowa prowadzi od bardzo dawna, w interesie wszystkich SKOK-ów, intensywny monitoring proponowanych, przygotowywanych i wprowadzanych w życie zmian legislacyjnych. Jeszcze do niedawna interwencje Kasy Krajowej dotyczyły przede wszystkim przypadków, kiedy to autorzy przygotowywanych zmian w przepisach „zapominali” dopisywać spółdzielcze kasy jako oczywistego realizatora wprowadzanych zmian czy uczestnika rynku usług finansowych. Czy działo się to z powodu zwykłego przeoczenia, niestaranności czy z chęci marginalizowania roli Kas na rynku – w wielu przypadkach trudno dziś orzec.

Podobnie przedstawia się kwestia uczestnictwa SKOK-ów w systemie Ognivo. SKOK-i (Kasa Krajowa) nigdy nie postulowały wyłączenia Kas spod systemu Ognivo w jakimkolwiek jego wymiarze. Wniesiony do sejmu, w sierpniu 2014 roku rządowy projekt ustawy o zmianie kilku ustaw, przewidywał wprowadzenie obowiązku stosowania systemu teleinformatycznego, obsługującego zajęcia wierzytelności wyłącznie przez banki i mimo działań Kasy Krajowej, dążącej do zapewnienia Kasom takich samych możliwości, w takim właśnie kształcie zostały zmienione przepisy. Zgodnie z wprowadzoną w 2015 r. zmianą przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego, obsługa zajęć wierzytelności w bankach w Polsce odbywa się wyłącznie w formie elektronicznej.
Nie przeszkadzało to jednak mediom w podawaniu informacji jakoby to same SKOK-i zabiegały o takie wyłączenie. Z braku informacji? Ze złej woli – po raz kolejny wypada napisać: trudno dziś orzec.

Jednak komornicy zawsze mieli dostęp do Centralnej Informacji o rachunkach, gdzie mogli sprawdzić czy, i w którym SKOK-u, dłużnik posiada rachunek a także zająć go zgodnie z obowiązującym prawem. Centralna Informacja to jeden z modułów systemu Ognivo. Zeszłoroczne pismo Ministerstwa Finansów, skierowane do komorników, wskazujące na możliwość złożenia zapytania do Centrum Informacji, powstało w wyniku korespondencji Kasy Krajowej z ministerstwem, gdzie Kasa Krajowa wskazywała na taką możliwość.

SKOK-i figurowały i figurują w systemie Ognivo, w jego module Centralna Informacja, do którego mają dostęp komornicy w części dotyczącej reklamacji. Możliwość dokonywania zajęć rachunków w SKOK-ach w drodze elektronicznej powstała po 30 października bieżącego roku po wejściu w życie ustawy z dnia 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z przyjętymi przed rokiem zmianami w przepisach dotyczących postępowania egzekucyjnego, zajęcia rachunków prowadzonych przez SKOK-i mogą być realizowane wyłącznie elektronicznie – tak samo, jak ma to miejsce w przypadku banków spółdzielczych i komercyjnych. W związku z obowiązującymi przepisami pojawiły się różne pytania a najważniejsze z nich dotyczy formy udzielania odpowiedzi komornikom na wnioski kierowane do Kas w formie pisemnej.

Kasa Krajowa stoi na stanowisku, że komornicy powinni kierować do SKOK-ów wnioski i inne dokumenty dotyczące postępowania egzekucyjnego w formie pisemnej, jeżeli postępowanie zostało wszczęte przed 30 października 2020 r. Na takie pisma Kasy powinny również odpowiadać w formie pisemnej. Elektroniczna forma komunikacji dotyczy postępowań wszczętych po wejściu w życie ustawy.
Kasa Krajowa wielokrotnie podkreślała jak ważną kwestią jest dla niej zaufanie do Kas i przejrzystość ich działań, także w odniesieniu do organów władzy publicznej i instytucji kontrolnych. Obecne zmiany, idące w kierunku ujednolicenia przepisów w odniesieniu do wszystkich instytucji finansowych są w znacznym stopniu wynikiem aktywności Kasy Krajowej.