Posiedzenie seminaryjne senackiej komisji budżetu i finansów publicznych

Sala Obrad Senatu RP

Z inicjatywy Krajowej Rady Spółdzielczej odbyło się 9 lipca 2019 roku posiedzenie seminaryjne senackiej Komisji Budżetu i Finansów Publicznych na temat obowiązków sprawozdawczych spółdzielczych instytucji finansowych. Obradom przewodniczył senator Grzegorz Bierecki a uczestniczyli w nim nie tylko przedstawiciele banków spółdzielczych i SKOK-ów. Udział wzięli także przedstawiciele Komisji Nadzoru Finansowego z jej przewodniczącym dr hab. Jackiem Jastrzębskim, przedstawiciele Narodowego Banku Polskiego, Ministerstwa Finansów, Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. Uczestnikami spotkania ze strony Kas byli przedstawiciele SKOK-u Chmielewskiego, SKOK-u Śląsk, Krakowskiej SKOK, SKOK-u Wisła, Centrum, Unii Lubelskiej i Kozienic.
Kasę Krajową reprezentowali Wiktor Kamiński, doradca zarządu Kasy Krajowej i Piotr Pałka – koordynator Centrum Compliance SKOK.

Jako pierwszy głos zabrał przewodniczący KNF-u dr hab. Jacek Jastrzębski. Zapewnił uczestników spotkania, że Komisja – i on osobiście – jest otwarta na dyskusję z przedstawicielami bankowości spółdzielczej na temat docelowego miejsca funkcjonowania banków spółdzielczych i SKOK–ów w systemie finansowym. Podkreślił, że ma świadomość konieczności odbycia otwartej, strategicznej dyskusji na temat przyszłości sektora banków spółdzielczych oraz SKOK-ów, zastanowienia się nad docelowym miejscem ich funkcjonowania, tak aby wiedzieć gdzie byśmy chcieli widzieć ten sektor za rok, za trzy lata za pięć lat – zakończył Jacek Jastrzębski. To ważna deklaracja.

Wiktor Kamiński przedstawił stanowisko spółdzielczych kas w wielu kwestiach związanych z całym obszarem sprawozdawczości i poparł pomysł przekazywania raportów z sektora spółdzielczości finansowej w jedno miejsce a także zadeklarował udział przedstawicieli SKOK-ów w mającym powstać zespole, opracowującym, przy współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego, nowe zasady i praktyczne rozwiązania w zakresie sprawozdawczości. To właśnie przedstawiciel Kasy Krajowej zaproponował utworzenie zespołu interesariuszy spółdzielczych instytucji finansowych – najlepiej przy Komitecie Stabilności Finansowej, który mógłby formułować opinie m.in. w zakresie stosowania zasady proporcjonalności w regulacjach nadzorczych. Propozycję poparł Jacek Jastrzębski. Poparł pomysł i potwierdził, że KSF byłby dobrym miejscem dialogu. Zaproponował podjęcie prac w zakresie racjonalizacji (wyeliminowania dublującej się) sprawozdawczości na razie przy KNF-ie. Podobne opinie i oczekiwania wyrazili Krystyna Majerczyk-Żabówka – prezes Krajowego Związku Banków Spółdzielczych i Piotr Huzior – przewodniczący Komisji Finansów Spółdzielczych Krajowej Rady Spółdzielczej. Piotr Pałka zabrał głos w dalszej części spotkania i skupił się na wymogach sprawozdawczych w raporcie Komisji Nadzoru Finansowego z prac zespołu roboczego ds. rozwoju innowacji finansowych (FinTech) i zasadą proporcjonalności w odniesieniu do obowiązków sprawozdawczych instytucji finansowych.
O zasadzie proporcjonalności mówił też w swoim wystąpieniu profesor Piotr Zakrzewski, przybliżając uczestnikom sytuację w tym zakresie, wynikającą z prawa obowiązującego w Unii Europejskiej. Profesor Zakrzewski podjął też kwestię utworzenia zespołu przy KNF-ie i poparł propozycję Wiktora Kamińskiego.
Mówiąc najogólniej zasada proporcjonalności ogranicza podejmowane działania do tego, co jest niezbędne dla osiągnięcia założonego celu. Istota i forma takich działań musi być ukierunkowana na cel, dla którego osiągnięcia działania zostały podjęte. Państwa Unii Europejskiej nie mogą stosować innych środków ponad te, które umożliwią im osiągnięcie celu w najbardziej odpowiedni, „przyjazny” sposób. Przy sprawozdawczości chodzi między innymi o to by nie „wymagać na zapas”.

Wszyscy uczestnicy spotkania w senacie otrzymali Białą Księgę Instytutu Staszica noszącą tytuł Regulacja, nadregulacja, misja. Jej pierwsza publiczna prezentacja odbyła się 28 czerwca w Gdańsku na XXVII Krajowej Konferencji SKOK. Autorzy Księgi we wnioskach domagają się uznania odrębności i różnych funkcjonalności banków komercyjnych i instytucji spółdzielczych (banki spółdzielcze i SKOK-i) działających na polskim rynku oraz postulują takie kształtowanie legislacji i polityki regulacyjnej, które uwzględnią funkcjonalne i celowościowe różnice w funkcjonowaniu tych sektorów rynku finansowego. Trudno nie zauważyć, że – podobnie jak inny postulat z Białej Księgi: zmiany otoczenia prawnego i regulacyjnego w kierunku stworzenia warunków do rozwoju SKOK-ów jako instytucji spółdzielczych i samopomocowych, zapobiegających wykluczeniu finansowemu – współbrzmiały z wypowiedziami uczestników senackiego seminarium.

Ważnym głosem w dyskusji było wystąpienie profesor Grażyny Ancyparowicz, która powiedziała między innymi o tym, że sprawą zasadniczą jest całościowe spojrzenie organów państwa i władzy ustawodawczej na przyszłość i rolę sektora spółdzielczości a tu najważniejsza jest funkcja celu i mieszanie, nie odróżnianie celu instytucji spółdzielczych i komercyjnych kończy się źle. Profesor Ancyparowicz odwołała się w tej kwestii do swojej książki sprzed kilku lat, dla której powstania impulsem było uchwalenie w 2012 roku ustawy o SKOK. Zdaniem profesor Ancyparowicz już wtedy można się było domyślać jej negatywnych dla rozwoju SKOK-ów konsekwencji i konieczności kolejnej nowelizacji ustawy.

Dobrze się natomiast stało, że nadmierne wymogi sprawozdawcze ciążące na spółdzielczych instytucjach finansowych w Polsce spotkały się z zainteresowaniem senackiej Komisji do spraw Budżetu i Finansów Publicznych a całe środowisko spółdzielczości finansowej prezentuje w te kwestii podobne zdanie, które w swojej zasadniczej wymowie nie jest kwestionowane przez organy państwowego nadzoru i regulacji.